zandvoortsebunkerploeg

 


Hoewel de gemeente Zandvoort door bommen noch granaten rechtstreeks noemenswaardige schade heeft opgelopen, is zij als schakel in de keten der Atlantikwall door de maatregelen van den bezetter, een der zwaarst getroffen plaatsen des lands geworden, voornamelijk als gevolg van het volledig schoonslopen der kustrook  van het dorp, ter breedte van ruim 100 m. en ter lengte van ruim 2,5km. 848 st, zijnde 28.2%) van het totaal der Zandvoortse woningen en voorts 121 andere gebouwen omvattende l watertoren, Hotels (13), Pensions (22), Café Restaurants (8), Garagebedrijven!! (3), Zeebad inrichtingen  (3), winkels en bedrijven (65), tezamen een inhoud van liefst 920.000 m3 of 30"/o •van alle bouwwerken in de gemeente uitmakende, viel met fundering en al aan de sloopwoede  ten offer. Minder zwaar maar niettemin ernstig werd het dorp getroffen door de van liet grootste deel der overgebleven bevolking en het met de daad opgevolgde bevel van den bezetter, de leeggekomen woningen onbewoonbaar te maken door het uit slopen van alle installatie's aan sanitair, water, 'gas en 'électriciteit. Ruim 900 woningen ondergingen deze bewerking. Mijn explosies, regen, storm, houtroof en diefstal teisterden de verlaten bebouwing nog meer en ook de intact gebleven gebouwen en woningen, welke door den bezetter waren gevorderd voor huisvesting van soldaten (Duitsers, Russen, , Armeniërs en andere vreemde mogenheden , leden ten zeerste  door uit woning en vernieling, zodat het dorp op het tijdstip der bevrijding werd aangetroffen met ca. 1600 beschadigde woningen en gebouwen, 'waarvan ,ruim 60°/o in onbewoonbare staat verkeerde. Het einde van de oorlog betekende helaas nog geenszins het einde van verdere vernieling; in de eerste tijd na de bevrijding werd nog vrij veel schade aangericht als gevolg van diefstal en mijnen  munitie-explosies. Het aspect van het dorp was in de eerste dagen van Mei al even bedroevend als overal elders in geteisterde gebieden. In- en rond de gemeente waren mijnenvelden aangelegd en alles was overwoekerd  met prikkeldraad en onkruid. Het strand was van noord tot zuid  geharnast met van mijnen voorziene palen, betonnen  obstakels enz. en de zeereep bezet met zware gewapende  betonnen vestingwerken, bunkers, onderaardse gangen, geschutopstellingen en wat dies meer zij. Vier maanden hard werken met ca. 300 man aan slopen, opruimen, schoonmaken, in orde brengen van wegen en herstellen, hebben het dorp welhaast zijn normale aanzien hergeven en vooral het aanstonds na de mijn ruimingen verwijderen van palen en obstakels aan het strand, hebben er toe bijgedragen, dat in het afgelopen seizoen zeer veel bezoekers na zoveel jaren, eindelijk weer van strand en zee konden genieten.
Het herstel van de licht tot middelzwaar beschadigde woningen is terstond na de bevrijding onderhanden genomen en door minstens .evenveel werkers, ondanks grote moeilijkheden, zo goed mogelijk voortgezet, zodat thans ca. 959 woningen weer in bewoonbare staat zijn gekomen. Nu de toestanden op het gebied van materiaalvoorziening en transport geleidelijk verbeteren, mag worden verwacht, dat het herstel van licht tot middelzwaar beschadigde woningen van groep III (schade van €  6611.13. en minder), vóór het einde van het Jaar zijn beslag heeft gekregen en de zwaarder beschadigde woningen van groep II (schade van  € 1361.34 en hoger), in het eerste kwartaal van 1946 grotendeels m bewoonbare staat zijn gebracht.


Dank aan A.koper voor foto

Bewoners van zandvoort in 1940

STATION ZANDVOORT NA DE BEVRIJDING

Duitsers tijdends een oefening

Toen de Duitse troepen Zandvoort binnenreden  werden zij verwelkomt door de inwoners   was ook niet verwonderlijk want Zandvoort was pro Duits.

KLIK OP FOTO,S DOCUMENTEN VOOR VERGROTING

vele badgasten en vele Duitsers waren werkzaam in de toeristen sector  in Zandvoort er was dus niet een Anti-Duits gevoel in Zandvoort

integendeel de Duitse troepen werden zoveel mogelijk geholpen.met name door de vele  N.S.B  die Zandvoort rijkelijk bevolkte

Het inwonertal van Zandvoort was eind 1942-  9,800 inwoners. Op 13 mei 1943 hadden reeds 6,600 inwoners de gemeente verlaten 1,700 inwoners waarvan zeer veel N.S.B  mochten blijven  terwijl  bovendien 1000 ingezeten voorlopig tot eind februari 1943 van evacuatie waren vrijgesteld.

NSB MEISJES NA DE OORLOG EEN KRANTEN ARTIKEL IN EEN PLAATSELIJKE KRANT

Plaatsing van N. S. B. meisjes in gezinnen.
Zandvoorders, Naar U' allen bekend zal zijn, is het gebouw van de Amsterdamsche vacantiekolonie aan de Kostverlorenstraat, sinds enkele weken ingericht tot tehuis voor gewezen N.S.B.-meisjes. Ruim 100 meisjes zijn hier thans ondergebracht en hun. aantal groeit nog elke week, zodat, indien daartoe toestemming wordt verkregen, binnenkort ook de Clara-stichting wegens plaatsgebrek, mede in gebruik zal worden genomen. De stichting, die ressorteert onder den. P. O. D., staat in direct, contact met het" Departement van Justitie. De meisjes, die hier worden ondergebracht, zijn van 15—21 jaar oud, uit verschillende klassen en standen. Men treft er boerinnetjes uit Drente, naast onderwijzeressen uit Amsterdam en Rotterdam, arbeiderskinderen, naast meisjes uit zeer gegoede kringen. Roomsen Katholieken, Protestanten en van andere godsdienstige overtuigingen. Het zijn allen meisjes, die kortere of langere veroordeling  moeten ondergaan, omdat ze lid waren van Jeugdstorm of andere organisaües der N. S. B. In de meeste gevallen dus meisjes, die op H, 15 jarigen leeftijd door hun ouders naar de N. S. B. zijn gedreven, zonder dat de meesten van hen de draagwijdte van deze handeling beseften. Met de Directrice van dit tehuis zijn thans besprekingen gevoerd, om deze meisjes weer langzamerhand in de maatschappij terug te Brengen, en hen te
.onder te brengen  bij,diverse ..gezinnen, voorlopig alleen in.. Zandvoort, en als hulp in de  huishouding onder te brengen weet   de vraag overtreft hier verre het aanbod., de._plaatsing van^deze meisjes dit vraagstuk" van het grootste  tekort, aan  -goed huishoudelijk personeel, althans voorlopig, gedeeltelijk op, te lossen  al  zal  het zwaartepunt hier moeten vallen, op de, sociale en opvoedende taak die hier als werkgeefsters, ik zou willen, zeggen als ouders en opvoeders, is -.weggelegd. . Er wordt zoveel, gesproken momenteel over vergeving gezindheid  en verzoening; hier is een mogelijkheid  voor,



Duitse troepen marcheren in de Kerkstraat ( rechts het kippetrappetje ) FOTO

In het begin was het contact goed te noemen met de bezetter er kwamen wel nieuwe regels voor de burgerbevolking maar het viel reuze mee er werden nog steeds sportwedstrijden gehouden en de Duitsers deden mee met paarden race op het strand kortom het was net of  er geen oorlog was.Duitse troepen trokken in hotels en er werden verschillende onderdelen gelegerd  in Zandvoort

Marisstraat

ook in de schelp werden troepen gelegerd de schelp oftewel zomers buiten genoemd werd een belangrijk radio communicatie station .

Voor de bevolking van Zandvoort bracht naarmate de oorlogsmaanden voorbij ging. ging het leven niet meer zoals het ging velen moesten noodgedwongen Zandvoort verlaten ook de N.S.B. leden moesten op een gegeven moment Zandvoort verlaten dit had een grote impact op Zandvoort huizen werden afgebroken de kustlijn moest helemaal kaal zijn zodat men op zee niet kon zien of er bewoning was aan de kust er werden vele bunkers gebouwd in dorp zo waren er verschillende bunkers op de Boulevaard en in dorp bij het oude postkantoor was een schuilbunker voor de bevolking .Marisstraat en Brederode straat werden voorzien van vele bunkers. mijnenvelden achter de schelp en Zandvoort zuid werden gelegd door de Duitsers ook de verlengde Haltestraat kwamen mijnen .zie kaart waar de mijnen gelegd werden.

Er  was een gebrek aan alles ook aan voedsel en kleding daarom waren er voedsel en kleding bonnen met zo,n bon kon men bij de melkboer of tabak zaak rook waar krijgen er was veel illegale handel met de voedsel bonnen hieronder ziet u Amateur tabak een redelijke kwaliteit tabak en je had nog veel slechtere onderstaande foto, was van een redelijke kwaliteit tabak

Gebrek aan tabak bracht men ertoe om amateur tabak te gebruiken rookte niet slecht volgens velen die we hebben gesproken.

 Lucifers  geproduceerd door de Sovjet-Unie voor het Verenigd Koninkrijk van 1930 tot medio jaren '50.  In eerdere releases op de dozen was er een inscriptie "Foreign Made", die na de oorlog werd vervangen door de "USSR Made."Deze lucifers werden erg veel gebruikt door de canadezen die in zandvoort waren gelegert.


Na de oorlog waren de lucifers op ratsoen de bekende zwaluw lucifers waren onderhand voorzien van een label zoals dat liet zien in 1947


Ook kaarsen waren moeilijk aan te komen de gouda fabriek die kaarsen maakten deed zijn best maar het bleek moeilijk in die tijd.

zweeds brood werd gedropt nadat de oorlog bijna was afgelopen de bevolking hunkerde naar voedsel met toestemming van de duitsers mochten de gealieerden zweeds brood uitwerpen voor de bevolking



De Zandvoorders die al dan niet vrijwillig Zandvoort moesten verlaten werden ondergebracht in Heemstede Amsterdam  Groenlo en elders in Nederland.

De burgemeester ontving op 18 november 1942 bericht dat hij met ingang van 11 november was ontslagen .Hij werd opgevolgd door N.S.B. er ,Ziegler die tevens burgemeester van Bloemendaal was.

In de nacht van 4 en 5 augustus werd de joodse synagoge opgeblazen de daders werden nooit opgepakt. eigenlijk was van af dat moment voor de joden steeds gevaarlijker aan het worden de joden mochten niet meer op strand komen en in cafe,s waren verboden ruiten werden bij de joden ingegooid en brand gesticht

lucht alarm duitsers zoeken dejjing

Zandvoort was de eerste gemeente eind  maart 1942 die joden vrij was er bleken geen joden meer in Zandvoort te wonen sommigen waren ondergedoken in zandvoort maar uiteindelijk werden ook zij opgepakt en weggevoerd.

Een aantal inwoners werkten voor de bezetter deels om huizen te slopen en deels om uitzetting te voorkomen .hieronder enkele namen van inwoners die werkten voor de bezetters wel of niet noodgedwongen.

De eindbalans werd in mei 1945 opgemaakt. Er werden 176 arbeiderswoningen, 281 middenstandswoningen, 29 herenhuizen, 75 villa’s, 3 badinrichtingen, 2 sanatoria, 16 pensions, 20 hotels, 19 bergplaatsen, 1 flatgebouw met 50 appartementen, 6 garages, 35 zomerwoningen met hoofdgebouw, 36 winkelhuizen, 15 cafés, 1 politiepost en 1 watertoren tot en met de fundering afgebroken

Het hele verhaal van zandvoort in bezettingstijd vind u hieronder in pdf formaat

zandvoort in bezettings tijd
zandvoort in bezettingtijd.PDF (4.41MB)
zandvoort in bezettings tijd
zandvoort in bezettingtijd.PDF (4.41MB)


soms werd er in het begin van de oorlogsjaren protest liedjes en spotprenten  gemaakt maar dat was snel verdwenen toen de bezetter hard ging optreden.


 kabelwacht

foto g.o.z

Toen de kabelwacht werd ingesteld, was dit min of meer straflopen van wegen sabotagedaden en natuurlijk om verdere sabotage juist te voorkomen. Het begon allemaal met het vernielen van de lichtkabel van het militaire oefenterrein en dit werd gezien als een zware sabotagedaad. Hierna werd Zandvoort hiervoor verantwoordelijk gesteld en de burgemeester moest kabelwachters aanstellen aan de hand van een door de plaatselijke NSB opgestelde lijst. In de eerste instantie werden 72 Zandvoorters hiervoor opgeroepen om vanaf 10 december 1941 tot 1 januari 1942, dus gedurende 3 weken om de 3 nachten 4 uur kabelwachtdienst te verrichten. Door de felle kou is in de eerste kabelwacht-periode Dhr. L. Blauwboer op 31 december overleden.
In de nacht van 5 op 6 januari werden er wederom kabels doorgeknipt, nu betrof het de kabels van de Wehrmacht in Zandvoort. Van 9 januari tot 6 februari werd een tweede wachtdienst in het leven geroepen. Op ruim 20 punten moesten de kabels worden bewaakt in een dik pak sneeuw. Zandvoort werd in die periode geteisterd door een zware sneeuwstorm en in deze tweede kabelwacht-periode is Piet Oud uit de Kanaalstraat overleden. Piet Oud was lid van de Zandvoortse Redings Brigade en het bestuur van deze vereniging besloot na de oorlog om de noordelijke reddingspost naar hem te vernoemen. Een ander lid van deze vereniging, Ernst Brokmeier, kwam ook om tijdens de oorlog en hiernaar werd de zuidelijke reddingspost vernoemd   

Een half uur voordat de kabelwachtdienst begon, moesten de aangewezen kabelwachters zich melden op het politiebureau, toen nog in de Haltestraat (waar nu de zijdeur van het gemeentehuis zit). Op bovenstaande foto verzamelde men zich op het Gasthuisplein om gezamellijk naar het politiebureau te vertrekken. Op het politiebureau lag vervolgens een lijst klaar, waarop men kon zien welke post men moest bewaken. In de oproep stond:

kabelwacht
kabelwachtlopen.pdf (796.07KB)
kabelwacht
kabelwachtlopen.pdf (796.07KB)

“Ik maak er U op attent, dat U er persoonlijk verantwoordelijk voor wordt gesteld, dat aldaar gedurende Uw wachtdienst geen onbevoegden toto de duinen ten Noorden van den Zeeweg worden toegelaten. U behoort voorzien te zijn van Uw persoonsbewijs. Controle zal, behalve door de gemeentepolitie, plaats vinden door de Marechaussee, de Duitse Sicherheitspolizei, de Duitse Ordningspolizei en de Duitse Weermacht.’

SPOTPRENTEN OVER DE KABELWACHT

Ieder mag denken wat hij wil maar de Kabelwacht werd flink betaald voor de wachtdiensten die zij liepen ik weet niet goed hoe ik dit moet plaatsen maar deze documenten bewijzen het.

Zandvoort, december 1941. Een nieuwe groep kabelwachters verzameld zich op het Gasthuisplein, ongeveer een half uur voor de aanvang van de kabelwachtdienst om zich te melden op het politiebureau. Men diende een fiets mee te nemen.

foto g.o.z

Op de foto links ziet u Arie Kromhout (van de voormalige verf & behangwinkel op de hoek van de Haltestraat24/ Kanaalweg) die uiteraard clandestien is gefotografeerd tijdens het kabelwachtlopen op de aan hem toegewezen lokatie. Met dank aan Adri Bisenberger vanuit Canada die de foto per e-mail aan ons toestuurde. De drie grote foto’s boven zijn ons toegestuurd door Ria van Dam, die de stamboom aan het uitzoeken is van Van Dam en Stokman en in het foto-album van haar vader zaten. Wij zijn hier uiteraard heel blij mee en hopen dat meer mensen ons foto’s toesturen. De foto rechts van Arie Kromhout is genomen voor de deur van het toenmalige politiebureau in de Haltestraat, vlak voordat men zich meldde aan de balie om te horen te krijgen waar men moest kabelwachtlopen

Na de oorlog verscheen deze bericht  in een regionale krant 1946

Wachtkloppers voor! Ge herinnert u nog wel de koude winter, waarin de bezetter het nodig oordeelde een gedeelte van de mannelijke Zandvoortsche bevolking op te roepen voor een „Kabelwacht". We hebben toen gestaan in kou en ontij bij een temperatuur van 18 en meer graden onder nul. En we hebben het beslist goed gedaan, want in de wacht weken is er geen draadje stukgemaakt door onze goede zorgen. Als beloning rnochten we later „zoengeld"-betalen. Bij enkele van deze stoere wachtkloppers is nu het plan geopperd om een gedeelte van dat wacht lopen over te doen, maar dan alleen dat gedeelte, waarbij we illegaal een huis binnengingen om ons te verkwikken aan thee, koffie, borrel? of een hartig stukje eten. Dat gedeelte nu zal worden uitgebreid tot een gezellige feestavond, waneer daartoe de nodige animo bestaat. Zij, die hiervoor iets gevoelen moeten dan hun mening kenbaar maken en wel schriftelijk, met opgave van naam en adres. U gelieve uw adhaesiebetuigmg, die maar heel kort hoeft te zijn, af te geveu bij den heer P. Waterdrinker, Kosterstraat 5 of aan ons bureau, Haltestraat 12. Wanneer u gebruik maakt van een enveloppe, gelieve dan links bovenaan het woord „Wachtloopen" te vermelden. Laat niemand verzuimen hieraan mee te doen, want het belooft een


strand zandvoort

  • 18 augustus 1943, een fatale dag.In de vijf, toch al donkere bezettingsjaren zijn een aantal dagen geweest die voor Zandvoort met recht als "zwarte dag" aangemerkt kunnen worden. Eén van die dagen was 18 augustus 1943. De Duitsers hadden opdracht gegeven om aan strand gespoelde en door hen gedemonteerde projectielen op te halen. Ambtenaren van de dienst van Publieke Werken werden daarmee belast tezamen met de voerman Piet Schelvis. Met een platte wagen op autobanden vertrok men naar het strand, vergezeld door Duitse grenspolitie en een detachement Brits Indiërs, ex krijgsgevangenen die bij het Duitse leger waren ingedeeld en in Zandvoort gelegerd waren. Op het strand werden de onschadelijk gemaakte projectielen op de wagen geladen, doch op de terugweg vond men langs de vloedlijn een grote aange- spoelde vliegtuigbom. Hoewel deze niet gedemonteerd was, beslisten de Duitsers dat de bom toch meegenomen moest worden. Alles vastgesjord met touwen keerde de wagen, met ervoor twee paarden van Bank Schelvis, hotsend en stotend terug. Beneden aan de strandweg was deze afgesloten met een twee meter dikke betonnen muur waarin aan de noordzijde een nauwe doorgang was gelaten. De wagen kon er net door, maar aan de landzijde was de weg onder stoven met zand, toen de zwaar beladen wagen net de doorgang gepasseerd was liep deze vast. De Brits Indiërs en enkele Zandvoorters moesten de wagen duwen terwijl de paarden trokken. Daarbij kwam de wagen scheef te staan, de vracht ging schuiven en de bom raakte los, schoof onder de wagen en ontplofte. De gevolgen waren verschrikkelijk. De voorheen zo vredige Strandweg was in een slagveld veranderd. Dr. van Fraassen was die dag op zieken bezoek in Heemstede. Dr. Gerke en dhr. A. Loos waren echter wel in de buurt en verleenden de eerste hulp. Jan Keur en Chris Visser waren op slag gedood, Engel Keesman en Piet Schelvis werden ernstig gewond. Eén Duitser eveneens op slag gedood en een ander overleed in het ziekenhuis. Bij de muur lagen acht Brits Indiërs over elkaar, ook zij hadden het leven verloren, verscheidene anderen overleden later. De twee paarden van Bank Schelvis moesten ter plekke afgemaakt worden. Gewonden en doden werden voorlopig naar "Ons Huis" vervoerd en vandaar per ambulance naar Haarlemse ziekenhuizen. Daar men echter ambulances tekort kwam werd het expeditie bedrijf van Piet Kerkrnan ingeschakeld, die met zijn beide vrachtwagens ook slachtoffers wegbracht. 18 augustus 1943 een zon overgoten, maar "diep zwarte" dag


 

Voor Zandvoort had dit grote gevolgen. Op 23 mei 1942 werd de toegang tot het strand voor de hele bevolking verboden en ook kwam er een verbod om voor de kust te vissen. Met prikkeldraad werd de hele kust afgezet. Sperrgebiet noemde Duitsers het afgezette terrein.

  • Bedank voor de  foto Joyce Hoezee

 er kwamen versperringen en er werden uitgebreide mijnenvelden gelegd levensgevaarlijk dus om op het strand te komen.zie onderstaande foto,s

Dit is een franse anti-tankmijn uit 1939 in grote hoeveelheid door de duitsers gebruikt in zandvoort werden deze tankmijnen gebruikt op de boulevaard zeeweg zandvoortselaan en in zandvoort zuid bij het voormalige riche bad lagen honderden van deze anti-tankmijnen in volgestorte loopgraven

NOG STEEDS MIJNEN. Deze week daverden wederom de explosies door ons dorp. De marine mijn- opruimdienst is n.l. "bezig, nogmaals toet strand af te zoeken naar gevaarlijk oorlogstuig. Dinsdag was de vangst niet gering, 11 mijnen des morgens en 9 des middags waren het resultaat van nauwkeurig zoeken. Tevens -worden in zee de nog achtergebleven  betonnen driehoeken opgeblazen. De mijnen die men vindt, zijn in hoofdzaak die, welke (bevestigd waren op de palen, waarmede het strand enkele jaren geleden gebarricadeerd was, Zéér zware mijnen met een hoge explosieve kracht, die vermoedelijk door het steeds overkomende water van de palen zijn losgeslagen en steeds hoger op het strand zijn geraakt, men vindt ze dan ook op verschillende diepte. . . De grote bunker, die nu nog staat op de" plaats, waar eens het Zuiderbad  verrees, wordt thans door de Mij. de Condor te Amsterdam, gesloopt. Voor dit werk aal men met pl.m. 10 man ongeveer 10 weken nodig hebben. Voor een groot gedeelte zal men deze zware stelling met springstof vernietigen. ' het betonboren , waarmede men "thans bezig  is, en in welke gaten de springlading moet worden aangebracht, bewijst  ook nu weer, dat van sabotage bij het bouwen van bunkers althans in ons dorp, geen sprake is geweest. Men hoort dit wel eens beweren Er zou méér zand dan cementen portland zijn gebruikt, de praktijk  leert echter, dat het precies andersom is, n.l. dat er meer cement en portland werd gebruikt, dan zelfs voor normale bouw was voorgeschreven. De boren breken stuk op de keiharde massa en de arbeiders hebben de grootste moeite. hun pneumatische boren in de metersdikke muren te drijven. Neen, in Zandvoort was van saboteren bij de bunkerbouw geen sprake, dat leert de praktijk nu wel. Dat ook dit sloopwerk niet zonder gevaar is, Bleek, doordat bij het blootgraven  van de fundering van deze bunker vooraf door de Marine mijn-opruimdienst een onderzoek werd ingesteld, *waarbij in totaal elf mijnen tevoorschijn kwamen datum 23 maart 1947

S - MINE  ZEER DODELIJK IN DUIZENDEN  AANTALLEN WERDEN DEZE IN DE DUINEN GELEGD EN OP STRAND TEGEN DE ZEEREEP AAN BIJ VERSTUIVINGEN KOMEN DEZE WEL EENS TE VOORSCHIJN.


ZOWEL IN HET DORP ALS IN HET DUIN.

De Duitse S-mijn ook bekend als de "Bouncing Betty

MIJNEN KAART VAN ZANDVOORT NOORD


mijnen  kaart waterleiding duinen

DE RODE LIJNEN ZIJN WAAR DE MIJNEN GELEGEN HEBBEN



Bevrijding van zandvoort

hier word nog aan gewerkt

bron G.OZ. genoodschap oud zandvoort de klink

tijdens  de oorlog en vlak daarna deden de bevolking speldjes  op hun jas. Dat deden ze om te laten zien dat ze erg van het koning huis hielden  de speldjes waren gemaakt van muntstukken en hun beeltenis was uit geveild  .hadden klik voor vergroting.
In ons volgende hoofdstuk zullen we het hebben over de brits indien waar dat toe leidde zie u in een ander menu.



 Bordelen in Zandvoort


Er werden een tweetal bordelen in zandvoort opgericht  hier mochten alleen de buitenlandse troepen komen Er was geen toegang voor de Duitse Weermacht .In Zandvoort werd het Weermachtbordeel gevestigd in twee huizen aan de Parallelweg, achter het leegstaande kindertehuis "Groot Kijkduin".


Zandvoon behoorde tot een  van de 12 plaatsen waar in 1943 door de Duitse bezetter bordeel, Puff, werd ingericht. , Zandvoort,. De leger eenheden  in die plaatsen   bestonden in hoofdzaak uit soldaten bestonden uit   krijgsgevangen gemaakte soldaten in Duitse dienst . Eind 1944 werd  ook in Wassenaar en Scheveningen een Puff gevestigd. Aanleiding tol de stichting, onder toezicht van de SD, was de geïsoleerde situatie waarin de soldaten zich in deze plaatsen bevonden, het grootste deel van dc bevolking geëvacueerd en daardoor weinig vertier. Een verkrachtings zaak in de omgeving van Schagen door een aantal militairen - de schuldigen werden op bevel van de SD geëxecuteerd - versnelde de uitvoering  Een bijkomend voordeel van de Puff's was het terugdringen van hel aantal gevallen van geslachtsziekte onder de troepen. In Zandvoort werd het Wehrmacht-bordeel gevestigd in twee huizen aan de Parallelweg, achter het leegstaand kindertehuis "Groot Kijkduin". C. Kuijper sr schreef hierover in zijn reeks "Zandvoort in Bezettingstijd*, het volgende: " De Puff was uitsluitend bestemd voor de Georgiërs.( UIT ONLANGS GEVONDEN DOCUMENTEN  HEEFT DE ZANDVOORTSEBUNKERPLOEG ONTDEKT DAT OOK ANDERE BUITENLANDSE TROEPEN WELKOM WAREN IN DE PUFF) Er was geen toegang voor de Duitse Wehrmacht, uitsluitend de Russen mochten naar binnen. Er waren een twintigtal meisjes, allen chique in de kleren en het ontbrak hen aan niets. Aan het hoofd stond een vervaarlijk uitziende dikke bazin, die "Mutti" werd genoemd. Bij haar inkopen in het dorp werd zij altijd vergezeld van een venijnig uitziende hond, een Pekinees van groot formaat, die Churchill heette, waarschijnlijk omdat hij altijd de tanden liet zien ". Mijn persoonlijke herinneringen zijn die van tientallen rennende soldaten, op zondagmiddag na afloop van de filmvoorstelling in "Monopole. Vanuit de bioscoop  de hoek om en de Parallelweg in om aan te sluiten in de rij. Een typisch oorlog verschijnsel het in de rij staan! Dat "veilig vrijen", een hedendaagse slogan, toen als militaire noodzaak beschouwd werd en niet alleen op papier ("Verkehr nur mit Gummischutz" zoals op de toegangskaarten  vermeld stond) maar uit de enorme berg gebruikte condooms die in een zaal van "Groot Kijkduin" gestort waren. Dat zie je dan als je vanuit dat leegstaand kindertehuis wel eens wil zien wat in die huizen aan de overzijde  te beleven was, tot grote woede van de "Puff Multi" en de rennende soldaten hetgeen tot een overhaaste aftocht leidde

RONTONDE

OP 25 JANUARIE  1941  STORTE EEN JUNKER A88 NEER KLIK HIER VOOR MEER INFORMATIE HIEROVER

Op 25 januari 1941 hoorde George Kiefer  het geluid van een vliegtuig met haperende motoren, het kwam overzee vanaf Engeland richting Zandvoort en het vliegtuig was geraakt door Engels geschut. Ter hoogte van Grandhotei Wust , gelegen aan de NoordBoulevard  maakte het toestel een buiklanding op het strand. De klap was zo hevig dat de mitrailleur, die in het voorste cockpit gedeelte zat, losbrak en honderd meter verder rechtop in het zand kwam te staan.De Loejlioeck. Boulevard de Farauge 46


De heer Kiefer stond op dat moment op het balkon van zijn kamer, links onder de toren in de Loefhoeck, is naar beneden gerend en heeft gelijk zijn fiets gepakt om naar het strand te gaan en het toestel te gaan bekijken. Tegelijk met hem kwam politie-agent Aard van Waardenburg aan. De 4 inzittenden konden het toestel heelhuids  verlaten. Om de schrik te 134 te komen hebben zij daarna bij het café van Karl Stein, dat op de hoek lag van de dr. Smitsstraat met de Boulevard de Favauge, een borrel gekregen.
De Heer Kiefer vertelde nog dat het vlak daarna behoorlijk begon te vriezen en dat het vliegtuig er nog geruime tijd in de vloedlijn vastgevroren gelegen heeft. Het leuke van het feit was dat hij na de oorlog, in de jaren 1960, de piloot van het vliegtuig sprak. De piloot wilde namelijk zijn vrouw de mooie oude watertoren laten zien en kwam aan bij de huidige water-toren. Hij zag gelijk dat dit niet de toren was waar hij zo vaak omheen gevlogen was (de toren was voor hem namelijk een markeringspunt op zijn route naar zijn thuisbasis Schiphol) en besloot bij het nabijgelegen restaurant van de heer Kiefer nader te informeren. Toevallig sprak hij daar de heer Kiefer aan, die hem vertelde getuige geweest te zijn van het hele gebeuren. De heer Kiefer heeft hem toen verteld dat zijn landgenoten de toren hadden opgeblazen. De piloot is nadien overgeplaatst naar het Middellandse Zee gebied.

Junkers Ju88 A5
Weer enige tijd later: juli 2013, liet ik mijn broer Cees de foto's van het vliegtuig zien. Hij is kenner van vliegtuigen en wist mij gelijk te vertellen welk type het was. Daarnaast heeft hij de archieven van Defensie geraadpleegd en het bleek dat er op 25 januari 1941 een Junkers Ju88 A5 II/KG30 (KG = Kampfgeschwader) was neergekomen op het Zandvoort se strand. Ondanks het feit dat de distinctieven bedekt waren, is op basis van het embleem op de romp onder de cockpit op te maken bij welke eenheid het vliegtuig thuis hoorde. Het vliegtuig was van 20 september 1940 tot 22 mei 1941 gestationeerd op vliegbasis Gilze-Rijen maar had blijkbaar een tijdelijke thuisbasis op de luchthaven Schiphol.

 De eenheid toen onder bevel stond van Hauptmann (Kapitein) Sigmund-Ulrich Freiherr von Graven-reuth.

klik hier om terug te gaan naar het hoofdmenu